3e8.nl

Natuurkunde syllabus vwo

Leestijd: circa 3 minuut.

Inhoud van deze pagina
1 Domeinen

1 Domeinen

❱Het cvte stelt landelijk vast welke stof leerlingen op de middelbare school moeten beheersen en schrijft dat in de zogeheten syllabus.

De vwo-syllabus natuurkunde is geördend in negen kennisgebieden, domeinen genoemd: a tot en met i; die vaak ook nog subdomeinen bevatten. Daarnaast geeft de syllabus ook aan hoe het cvte vindt dat je die kennis zou moeten beheersen (denk aan wat voor soort sommetjes je moet kunnen uitvoeren) en of en hoe die (sub)domeinen worden getoetst, zie figuur s.1.

Afbeelding van tabel met en overzicht van de domeinen.
Figuur s.1 Samenvatting van de domeinen uit de vwo-syllabus natuurkunde. (Uit CvTE 1pril 2017, Syllabus Natuurkunde vwo, pagina 7.)

De vijfde kolom in figuur s.1 laat zien dat het centraal examen (wat je in mei doet) alleen gaat over de (sub)domeinen a-b-c-d-e2-f1-h. De overige (sub)domeinen doe je op school of zelf: e1 en i altijd en een keuze van twee uit het rijtje e3-f2-g1-g2. Jij, de school, je docent of je lesboek hebt/heeft overigens alle vrijheid om de domeinen wel/niet of uitgebreid te leren. (Sommige scholen kiezen er onjuist voor om alleen examenkennis te onderwijzen.)

A Algemene vaardigheden

Dit domein gaat over vaardigheden die je gebruikt bij natuurkunde: Omgaan met informatie, onderzoeken en dat je meetinstrumenten kunt gebruiken.

B Golven

Domein B golven start met subdomein b1 met de bestudering van trillingen en golven. Subdomein b2 behandelt medische beeldvorming waarbij onder andere ioniserende straling ter sprake komt.

C Beweging en Wisselwerking

Als je weet dat een verandering van snelheid een gevolg is van een netto kracht, dan weet je al de basis van dit domein. Domein C gaat over beweging en hoe je dat zo goed mogelijk beschrijft. Subdomein c1 legt uit over plaats, beweging en kracht van/op massa’s. Daarna behandelt subdomein c2 (mechanische) energie en behandelt subdomein c3 Newtons gravitatie.

D Lading en Veld

Subdomein d1 gaat over elektrische schakelingen en over energieomzettingen daarin. Magnetische- en elektrische velden komen ter sprake in subdomein d2.

E Straling en Materie

Dit domein behandelt hoe je eigenschappen van stoffen kunt beschrijven aan de hand van deeltjesmodellen; het eerste subdomein e1* wordt niet getoetst op het centraal examen, maar is wel examenstof. Daarnaast komt de wisselwerking tussen straling (denk aan licht) en materie aan de orde in subdomein e2. Domein E sluit je eventueel af met keuzeonderwerp subdomein e3* dat kern- en deeltjesprocessen bespreekt.

F Quantumwereld en Relativiteit

Dit domein gaat over de natuurkunde die ontwikkeld is na zeg 1900. Natuurkundigen gingen toen kijken naar verschijnselen op een hele kleine schaal ($<10^{-6}$ m) wat globaal ter sprake komt in subdomein f1 quantumwereld. Albert Einstein keek in 1904 in z’n eentje naar de relativiteit van beweging en dan bij grote snelheden; subdomein f2* relativiteit is een keuzeonderwerp.

G* Leven en Aarde

Het subdomein g1* behandelt de natuurkunde van levende systemen (biofysica); in subdomein g2* kijk je naar geofysische verschijnselen. Beide subdomeinen zijn keuzeonderwerpen.

H Natuurwetten en Modellen

Natuurkunde gaat onder andere over het herkennen, benoemen en toepassen van fundamentele principes; zeg wetten en modellen.

Modelleren krijgt een steeds grotere rol in de wetenschap. Daarom heb ik een apart hoofdstuk over dit onderwerp geschreven; ook omdat het onderwerp veel blijkt terug te komen in examens en omdat leerlingen (en collega’s) het lastig vinden. Nu alvast een tip: Start makkelijk via Tom Kooij’s webapp modelleertaal dan heb je geen licentie noch een knoppencursus nodig

I Onderzoek en Ontwerp

Domein i geeft aan dat experimenteren, ontwerpen en ook het zojuist genoemde modelleren ook een onderdeel zijn van de natuurkunde op school. Overigens wordt domein i niet op het centraal examen getoetst.

*Keuzedomein e3* f2* g1* g2* worden alleen getoetst op het schoolexamen.

laatste aanpassing: 27-12-2019.