3e8.nl

Denk/begripsfouten in natuurkunde

Leestijd: circa 2 minuut.

1 Onbedoeld: Verkeerd begrepen

❱Leerlingen blijkens (ongewild) dikwijls denk- of begripsfouten of met een deftig woord misconcepties te hanteren. Helaas kun je daar als leerling zelf weinig aan doen. Domweg omdat als je iets nieuws leert, je nog niet weet wat juist en onjuist is. En ook helaas: Denkfouten zijn hardnekkig en blijken je verdere leren in de weg te staan. Met andere woorden: Het loont zeer de moeite om ze actief te bestrijden.

1.1 Vergissingen over leren

‘Die formule/afleiding staat niet in het boek / heb ik nooit geleerd.’ Dat kan kloppen. Natuurkunde is meer dan getal-formule-antwoord, het vergt een vaardigheid als probleem oplossen.

‘Ik had een black out.’ Wat meestal wil zeggen een van de volgende dingen: Toen ik gister begon met leren wist ik het prima (je hebt gen rekening gehouden met de vergeet curve); huiswerk maken met het opzoeken van de uitwerkingen ging prima (je vergist dat kennis herkennen is anders is dan kennis zelf kunnen toepassen).

Begripsfout: Alleen maar sommen van hoofdstuk 10 oefenen; en de volgende dag alleen maar sommen van hoofdstuk 11 oefenen. (Of vul ieder gewenst hoofdstuk maar in.)
Correct: Sommen van verschillende stukken stof dwars door elkaar oefenen. Door het wisselen van verschillende stof, dwing jezelf iedere keer opnieuw je kennis te ordenen. En daar wordt je beter van. Bovendien: je gaat connecties zien te de stof.

Begripsfout: De laatste paragraaf van het boek overslaan, want daar staan alleen nog maar wat sommen.
Correct: De laatste sommen van een hoofdstuk bevatten vaak de sommen die de gehele stof van het hoofdstuk combineren. Je toest dan om een breder overzicht van de stof.

2 Denkfouten op domein

Hieronder een lijst met veel voorkomende misconcepties die ik in de klas tegen kom. Ik heb ze per domein gesorteerd. Let op: Deze verzameling is heel erg werk in uitvoering. Want uit gesprekken met leerlingen over de stof, snap ik vrijwel wekelijks weer waar de moeilijkheid voor ze zit.

A Algemene vaardigheden

C1 Kracht en wisselwerking

C2 Energie en wisselwerking

C3 Gravitatie

D1 Elektrische systemen

D2 Elektrische en magnetische velden

E1 Eigenschappen van stoffen en materialen

E2 EM-straling en materie

laatste aanpassing: 5-2-2020.